Mekhoa e tloaelehileng, e eketsehileng le e fokolang ea ho phefumoloha ho Batho ba baholo le Bana
Haeba u e-na le matšoao a phefumoloho, u ka 'na ua ipotsa, "Sekhahla se tloaelehileng sa ho hema ke eng?" A re qaleng ka ho bua ka mokhoa o tloaelehileng oa phefumoloho bakeng sa batho ba baholo le bana, mokhoa oa ho lekanya ka mokhoa o nepahetseng tekanyo ena, le hore na e bolela'ng haeba tekanyo e sa tloaelehang.
Kakaretso
Lebelo la ho hema le hlalosoa e le palo ea phefumoloho eo motho ae nkang nako ea metsotso e le 'ngoe ha a ntse a phomotse.
Liphuputso tsa morao-rao li bontša hore ho rekota ho nepahetseng ha tefo ea phefumoloho ke habohlokoa haholo ho bolela esale pele liketsahalo tse tebileng tsa bongaka ; Liphuputso li boetse li fana ka maikutlo a hore litekanyo tsa phefumoloho ha li etsoe hangata kamoo li lokelang ho ba kateng, kahoo li entsoe "pontšo ea bohlokoa e hlokomolohuoang."
Ho lekanyetsa tefo ea ho phefumoloha
Lebelo la ho phefumoloha le lekanyetsoa ka ho bala palo ea phefumoloho eo motho ae nkang nako ea metsotso e le 'ngoe. Kaha lintlha tse ngata li ka ama liphello, ho utloisisa hore na ho nka tekanyo e nepahetseng ho bohlokoa hakae.
Tekanyo e lokela ho lekanyetsoa phomolong, eseng ka mor'a hore motho e mong a phahame le ho tsamaea. Ho tseba hore phefumoloho ea hao e ntse e baloa ho ka etsa hore liphello li fosahetse, kaha hangata batho ba fetola tsela eo ba hemang ka eona ha ba tseba hore e ntse e lebelloa. Baoki ke litsebo tsa ho hlōla bothata bona ka ho bala ka mokhoa o hlakileng ho bala ho hema, ho shebella ka makhetlo a mangata sefuba le ho oela sefubeng-hangata ha u ntse u iketsa eka u otla.
Ha a ntse a rekota palo ea phefumoloho, likarolo tse ling tse ngata tsa mathata a ho hema le tsona li ka tsejoa. Na mokuli kapa moratuoa oa hau ha a phutholohe? Na mesifa e molaleng oa eona e tiisoa ha a phefumoloha? (Lingaka tsa bongaka li bitsa sena " tšebeliso ea mesifa e finyelloang ") Na u ka utloa molumo ofe kapa ofe oa ho hema o sa tloaelehang?
Na phefumoloho ea motho eo e bonahala eka e na le bohloko kapa matšoenyeho (a kang hyperventilation e ka tsamaeang bohloko bo tebileng kapa tšabo?)
E Lekanngoa Eng?
Palo ea phefumoloho eo re e nkang ka motsotso ke letšoao la hore na boko ba rona bo re'ng ha re bolella 'mele ea rona hore e phefumolohe. Haeba boemo ba oksijene maling bo le tlase, kapa ka tsela e 'ngoe haeba carbon dioxide e le mali a phahame,' mele ea rona e laeloa ho hema hangata. Ka mohlala, ho ba le tšoaetso e matla ho eketsa carbon dioxide e hlahisoang 'meleng, kahoo esita le haeba ho na le oksijene e tloaelehileng maling, boko bo ruta' mele hore o phefumolohe hangata ho hlakola carbon dioxide.
Empa ho na le linako tseo tsamaiso ena e sa sebetseng hantle haholo, joalo ka ha batho ba tšoaroa ka meriana ea lithethefatsi. Meriana ena e hlile e fokolisa boko bo arabelang ho tsoa mali, kahoo motho a ka 'na a hema ka makhetlo a mangata ho feta kamoo a hlokang kateng. Sena se ka etsahala hape ka likotsi tsa hlooho kapa stroke e senyang setsi sa ho hema boko.
Mekhoa e tloaelehileng ea ho phefumoloha ho Bana
Bana ba na le menyetla ea ho hema ka potlako ho feta batho ba baholo, 'me tekanyo ea "ho tloaelehileng" ea ho hema e ka fapana haholo ka lilemo.
Mefuta e tloaelehileng ea palo ea ho hema bakeng sa bana ba lilemo tse sa tšoaneng e kenyeletsa:
- Ngoana ea sa tsoa tsoaloa: Ho hema ka 30-60 ka motsotso
- Ngoana (likhoeli tse 1 ho isa ho tse 12): phefumoloho ea 30-60 ka motsotso
- Ngoana e monyenyane (1-2 lilemo): 24-40 phefumoloho ka motsotso
- Ho ba le sekolo sa pele (lilemo tse 3-5): 22-34 phefumoloho ka motsotso
- Ngoana ea kenang sekolo (lilemo tse 6-12): 18-30 phefumoloho ka motsotso
- Ngoana ea bocha (lilemo tse 13-17): 12-16 phefumoloho ka motsotso
Ho Phefumoloha ha Bana ka nako e telele
Bana ba atisa ho ba le phefumoloho ka potlako ho feta bana ba baholo, 'me ba ka boela ba bonahatsa ts'ebetso e boletsoeng ka ho phefumoloha nako le nako. Ka ho phefumoloha nako le nako tekanyo ea bana ba phefumoloho e ka fapana haholo; a ka 'na a e-ba le linako tseo a phefumolohang ho feta ho tloaelehileng ka mor'a hore a phefumolohe metsotso e seng mekae ka potlako ho feta tloaelo.
Bohlokoa ba ho hema ka nakoana ke hore-ha e ntse e ka tšosa joaloka motsoali-hangata ho tloaelehile ntle leha ngoana oa hau a e-na le matšoao a mang a bontšang hore o na le bothata bo itseng ba bongaka.
Tloaelehileng ea ho phefumoloha Mekhoa ho Batho ba baholo
Joalo le bana, lebelo la ho hema le lokela ho lekanyetsoa ha motho a phomotse 'me a sa kopanela mesebetsing e matla. Ka kakaretso, litefello tsa ho hema li potlakile ho basali ho feta banna.
Ka kakaretso tekanyo ea ho hema ho motho e moholo ea phetseng hantle ke pakeng tsa 12 le 18 phefumoloho ka motsotso.
Ho Phefumoloha ka nako e telele ho Batho ba baholo
Ho fapana le phefumoloho ea nakoana ho bana, mofuta o mong oa phefumoloho ea nakoana e bitsoang Cheyne-Stokes phefumoloho e ka fumanoa ho batho ba baholo 'me ha e tloaelehe. E ka 'na ea bakoa ke ho hloleha ha pelo ea pelo, carbon monoxide chefo, tekanyo e tlaase ea sodium maling (hyponatremia), bophahamong bo phahameng kapa libakeng tsa ho qetela tsa ho shoa.
Mefuta e sa tloaelehang ea ho hema
Boemo ba ho hema le ho fokotseha ka bobeli bo ka ba pontšo ea hore ntho e 'ngoe e mpe' meleng. Litekanyo tse sa tloaelehang ha li na tlhompho e ntle, ho bolelang hore ho na le lisosa tse ngata tsa potlako le e liehang. Ho bohlokoa hape ho hlokomela hore mekhahlelo e tloaelehileng ke ea batho ba phomolong. Litefiso tsa ho phefumoloha hangata li eketseha nakong ea boikoetliso.
Tekanyo ea ho hatella ho eketsehileng
Sepheo se phahameng sa ho hema ke eng? Ho batho ba baholo, hangata kotlo e nkoa e le tekanyo e fetang 20 phefumoloho ka motsotso, e nang le tekanyo ea phefumoloho e fetang 24 ka motsotso e bontšang boemo bo tebileng haholo (ha bo amana le boemo ba 'mele ho e-na le boemo ba kelello bo kang ho tšoha tlhaselo).
Joalokaha ho boletsoe ka holimo, tekanyo ea ho hema ke letšoao la bohlokoa haholo. Phuputso e 'ngoe e fumane hore boemo bo phahameng ba ho hema e ne e le khetho e molemo ea batho ba neng ba tsitsitse ba sa tsitsa ho feta tekanyo ea pelo kapa khatello ea mali.
Ho na le lisosa tse ngata tsa palo e ntseng e eketseha, tse ling tse amanang le matšoafo le tse ling tseo e seng tsona. Tse ling tsa lisosa tse tloaelehileng li kenyelletsa:
- Feberu - Ho eketseha ha phefumoloho ka feberu ke boiteko ba 'mele ba ho lahleheloa ke mocheso ka ho hema ka potlako. Sena ke sa bohlokoa kahobane boemo ba ho hema ka potlako e ka ba letšoao la tšoaetso e ntseng e mpefala, le hobane feberu e hloka ho nkoa ka ho hlaka ha ho hlalosoa palo ea ho hema. Ho nahanoa hore palo ea phefumoloho e eketseha ho bana ka karolelano ea likhafa tse hlano ho isa ho tse supileng ka motsotso ka tekanyo ea Celsius holimo ka mocheso oa 'mele. Bana ba banyenyane (ba ka tlase ho likhoeli tse 12) sena hase kamehla se ipakileng, ebile bana ba ka 'na ba se ke ba e-ba le palo ea ho hema ka lebaka la feberu le ka tsela e fapaneng. Ha li e-na le palo ea ho hema, hangata e eketseha ka karolelano ea tse supileng ho isa ho leshome le motso o mong ho phefumoloha ka motsotso ka holimo ho Celsius mocheso.
- Ho felloa ke metsi 'meleng - Ho felloa ke metsi hamonate feela ho ka fella ka ho hema ka potlako.
- Phere ea mafu - Nakong ea tlhaselo ea lefu la bosomane, palo ea ho hema e atisa ho eketseha. Esita le keketseho e fokolang ea pululo e ka ba pontšo ea ho mpefala, 'me tekanyo ea phefumoloho e lokela ho hlahlojoa haufi-ufi haeba ho joalo.
- COPD - Boloetse bo sa foleng ba tšoaetso ea mali bo bakoa ke lefu le tloaelehileng la phefumoloho e potlakileng, haholo-holo ho batho ba nang le histori ea ho tsuba.
- Hyperventilation - Batho ba ka 'na ba hema ka potlako ha ba arabela khatello ea kelello, bohloko, bohale kapa nakong ea tlhaselo ea ts'oaetso.
- Lung Maemo - Maemo a kang kankere ea matšoafo , li- pulmonary emboli (mali a maotong a maoto a ea matšoafong), le mafu a mang a matšoafo hangata a phahamisa phefumoloho.
- Matšoao - Maloetse a tloaelehileng le a tloaelehileng a kang feberu, pneumonia le lefuba a ka fella ka ho hema ka potlako.
- Litsong tse sa tsoa tsoaloa , lisosa tse tloaelehileng tsa ho hema ka potlako li kenyeletsa nakoana ea lesea le sa tsoa tsoaloa (TTN) -e leng boemo bo bonolo-hammoho le maemo a tebileng haholo, a kang lefu la khatello ea maikutlo.
- Acidosis - Keketseho ea acidity ea liphello tsa mali ka ho eketseha ha tlhahiso ea carbon dioxide, mme ka lebaka leo ho eketseha ha phefumoloho. Sena se ka etsahala ha motho a e-na le boemo bo hlahisang acidosis e kang lefu la tsoekere ( diabetes ketoacidosis ).
- Overdose - E kang ka ho feteletsa ha aspirin kapa amphetamines.
- Maemo a Pelo - Lebelo le phahameng la ho phefumoloha le fumanoe thuputsong e le 'ngoe e le ho tšoaroa ha pelo ho batho ba kenang sepetlele ba nang le maemo a pelo.
Ho bana, sesosa se tloaelehileng sa palo ea ho hema e kenyeletsa feberu kapa ho felloa ke metsi. Maemo a kang bronchiolitis le pneumonia ke lintho tse tloaelehileng haholo. Bana ba ka boela ba e-ba le lisosa tsa phefumoloho e potlakileng e tšoanang le batho ba baholo, joalo ka acidosis (e nang le lefu la tsoekere) le phumama.
Ho fokotsa tefo ea ho hema
Palo ea phefumoloho e fokolang, e hlalosoang e le tekanyo e ka tlaase ho 12 ho tse ling, kapa e ka tlase ho bosiu ba borobeli ka motsotso ka ba bang, e ka ba pontšo ea ho tšoenyeha. (Tlhokomeliso, ho bana ba fokolang lebelo la ho hema ba ka 'na ba e-ba phahameng ho feta batho ba baholo,' me ba lokela ho hlalosoa ho latela litekanyetso tse tloaelehileng tse thathamisitsoeng ka holimo.) Lintho tse ling tsa tekanyetso e fokolang li kenyelletsa:
- Tšebeliso ea lithethefatsi - Meriana e meng e kang li-narcotics-ebang e sebelisetsoa merero ea bongaka kapa ka molao-e ka sitisa ho hema.
- Joala - Ho noa joala ho ka fokotsa lebelo la phefumoloho.
- Metabolic - Lebelo la ho phefumoloha le ka fokotseha e le hore le lekanyetse liphello tsa ts'ebetso e sa tloaelehang ea metsoalli 'meleng.
- Ho itšoarella ka boroko - Ka ho phomola ha boroko , hangata batho ba na le lipapali tsa apnea le palo e fokolang ea phefumoloho e tsoakaneng le likarolo tsa phaello e phahameng ea ho hema.
- Boemo ba bongobo - Bokooa ba boko, tse kang lichapo le likotsi tsa hlooho hangata li fokotsa lebelo la phefumoloho.
Dyspnea: Boikutlo ba ho fokola ha Breath
Ke habohlokoa ho etsa bonnete ba hore palo ea ho hema e fapane le maikutlo a ho ikutloa a fokola. Ka linako tse ling setho sa phefumoloho se ka 'na sa ama motho ea nang le dyspneic kapa ea phefumolohang nakoana, empa linako tse ling e ka' na ea se ke ea e-ba teng. Motho e mong a ka 'na a ikutloa a sa phefumolohe ka mokhoa o potlakileng oa ho hema,' me a ka 'na a se ke a ikutloa a fokola haholo ka tekanyo ea ho hema haholo.
Terminology ea bongaka
Lingaka tsa bongaka li sebelisa mantsoe a mangata ho hlalosa litekanyetso tse sa tloaelehang tsa ho hema. Tse ling tsa tsona li kenyelletsa:
- Bradypnea - Bradypnea ke lentsoe la bongaka le sebelisetsoang ho hlalosa phefumoloho e sa tloaelehang.
- Tachypnea - Tachypnea ke lentsoe la bongaka le sebelisetsoang ho hlalosa boemo bo phahameng ba ho hema. Hangata lefu lena le potlakileng la ho phefumoloha ha le fokotsehe, ha le bapisoa le hyperpnea le ka potlakileng le le tebileng.
- Dyspnea - Dyspnea e bolela ho utloahala ha phefumoloho e khutšoanyane , 'me e ka etsahala ka tekanyo e phahameng, e tloaelehileng kapa e fokolang ea ho hema.
- Hyperpnea - Hyperpnea e bolela phefumoloho e sa tloaelehang haholo 'me e bonahala e sebetsa. E ka 'na ea e-ba ntle le ho phefumoloha ka potlako.
- Apnea - Apnea e bolela "ha ho na phefumoloho" ebile e bolela ho se be le phefumoloho.
Nako ea ho bitsa ngaka ea hau
Ka sebele, boemo bo sa tloaelehang ba ho hema ke lebaka la ho ikopanya le ngaka ea hau, haholo-holo haeba u e-na le boemo bo kang lefu la asthma kapa lefu la pelo, ho ba le palo ea ho hema feela ho ka ba letšoao le lemosang. Ka nako e tsoanang, litsebi tsa bophelo bo botle li lokela ho ela hloko sena hangata se hlokomolohuoang pontšo ea bohlokoa. Phuputso e 'ngoe e fumane hore tekanyo ea ho phefumoloha ho pholletsa le nako ea ho tsoa ka kamoreng ea tšohanyetso e ne e le bohlokwa bo bohlokoa haholo ba ho senyeha ha kamora ho ntša metsi.
Lentsoe le Tsoang ho
Le hoja batho ba bangata ba nahana ka pele ho tšelo ea mali kapa khatello ea mali, re ithuta hore tekanyo ea ho hema ke ea bohlokoa feela haeba e se moreso. Ka sebele, tefo ea ho phefumoloha e ka susumetsoa haeba u tseba hore palo ea hao ea phefumoloho e lekantsoe, ka hona ke habohlokoa hore bafani ba tlhokomelo ea bophelo ba tsebe ho ba le bokhoni ba ho lekanya tekanyo ena. Boemo ba ho eketseha le ho fokotsa ho fokola ho ka ba letšoao le lemosang la maemo a meriana 'me le lokela ho ela hloko.
Ho bohlokoa ho boela ho totobatsa phapang e khōlō pakeng tsa maemo a tloaelehileng a ho hema a batho ba baholo le bana. Ba hlokomelang bana ba lokela ho itloaetsa ka mekhahlelo ena, 'me ba tsebe hore na ha ho hema ho potlakile kapa ho lieha.
> Mehloli:
> Flenady, T., Dwyer, T., le J. Applegarth. Tlhaloso e nepahetseng ea ho phefumoloha Tlhahlobo: Kahoo Na U Lokela ho Etsa! . Australas Emergency Nursing Journal . 2017 Jan 7. (Epub pele ea khatiso).
> Kliegman, Robert M., Bonita Stanton, St Geme III Joseph W., Nina Felice. Schor, Richard E. Behrman, le Waldo E. Nelson. Nelson Buka ea Bongoli ea Bana. Khatiso ea 20. Philadelphia, PA: Elsevier, 2015. Print.
> Mochizuki, K., Shintani, R., Mori, K. le al. Bohlokoa ba Litefiso tsa ho Apereha ka Bophelo ba Ts'oaetso ea Meriana ka mor'a Tšohanyetso Lefapheng la Ts'ebetso: Sekolo se le seng sa 'Mè, Thuto ea ho Laola Taba. Meriana le Phekolo ea Maiketsetso . 2017. 4 (2): 172-178.
> O'Leary, F., Haven, A., Lockie, F., le J. Peat. Ho hlalosa Litsela Tse tloaelehileng le Lithollo tsa Pelo le Liphoso Litabeng tsa Bana le Bana: Thuto ea Lihlopha tsa Mokuli ea Eang Australia Australia Sepetlele se Phahameng Lefapha la Tšohanyetso la Bana. Litlaleho tsa Maloetse Nakong ea Bongoaneng . 2015. 100 (8): 733-7.
> Parkes R. Palo ea ho hema: letšoao la bohlokoa le lebetsoeng. Mooki ea tšohanyetso . 2011. 19 (2): 12-7.