Ho na le phapang e ngata pakeng tsa lisele tsa kankere le lisele tse tloaelehileng. Tse ling tsa phapang li tsejoa hantle, athe tse ling li sa tsoa fumanoa 'me ha li utloisisoe hantle. U ka 'na ua thahasella hore na lisele tsa kankere li fapane joang ha u ntse u sebetsana le kankere ea hao kapa ea moratuoa oa hao. Bakeng sa bafuputsi, ho utloisisa kamoo lisele tsa kankere li sebetsang ka tsela e fapaneng kateng le lisele tse tloaelehileng li rala motheo oa ho ntlafatsa phekolo e lokiselitsoeng ho tlosa 'mele oa lisele tsa kankere ntle le ho senya lisele tse tloaelehileng.
Karolo ea pele ea lethathamo lena e tšohla likhetho tsa motheo pakeng tsa lisele tsa kankere le lisele tse phetseng hantle. Bakeng sa ba thahasellang tse ling tsa tse ling tse thata haholo ho utloisisa, karolo ea bobeli ea lenane lena ke tsebo e kholo.
Tlhaloso e khutšoanyane ea liprotheine 'meleng e laolang ho hōla ha lisele li boetse li thusa ho utloisisa lisele tsa kankere. DNA ea rona e na le liphatsa tsa lefutso tseo le tsona e leng setšoantšo sa liprotheine tse hlahisoang 'meleng. Tse ling tsa liprotheine tsena ke mabaka a ho hōla, lik'hemik'hale tse bolellang lisele hore li arohane le ho hōla. Liprotheine tse ling li sebetsa ho thibela kholo. Liphetoho tsa lefutso ka liphatsa tsa lefutso (mohlala, tse bakoang ke mosi oa koae, mahlaseli a kotsi, mahlaseli a kotsi a mangata le likokoana-hloko tse ling) li ka fella ka tlhahiso e sa tloaelehang ea liprotheine. Tse ngata li ka hlahisoa, kapa ha lia lekanngoa, kapa ho ka etsahala hore liprotheine li sa tloaeleha 'me li sebetsa ka tsela e fapaneng.
Kankere ke lefu le rarahaneng, 'me hangata ke motsoako oa lintho tse sa tloaelehang tse lebisang seleng ea kankere, ho e-na le phetoho e le' ngoe kapa liprotheine tse sa tloaelehang.
Lisele tsa kankere le lisele tse tloaelehileng
Ka tlaase ke tse ling tsa phapang e khōlō pakeng tsa lisele tse tloaelehileng le lisele tsa kankere, tseo ka mor'a moo li ikarabellang bakeng sa hore na lihlahala tse kotsi li hōla joang le ho arabela ka tsela e sa tšoaneng ho tikoloho ea tsona ho feta lihlahala tse nyenyane.
- Khōlo - Lisele tse sa tloaelehang li khaotsa ho hōla (ho hlahisa) ha lisele tse lekaneng li le teng. Ka mohlala, haeba lisele li ntse li hlahisoa ho lokisa letlalo la letlalo, lisele tse ncha ha li sa hlahisoa ha ho na le lisele tse lekaneng tse teng ho tlatsa lesoba; ha mosebetsi oa ho lokisa o felile. Ka lehlakoreng le leng, lisele tsa kankere ha li khaotse ho hōla ha ho na le lisele tse ngata tse teng. Sena se ntse se tsoela pele ho hōla hangata se hlahisang hlahala (sehlopha sa lisele tsa kankere). Mofuta o mong le o mong oa 'mele o na le setšoantšo se hlahisang protheine e fapaneng. Tse ling tsa liprotheine tsena ke mabaka a ho hōla, lik'hemik'hale tse bolellang lisele hore li hōle li arohane. Haeba liphatsa tsa lefutso tse etsoang bakeng sa e 'ngoe ea liprotheine tsena li kenngoa sebakeng se "ho" ka "phetoho ea li-protein (e oncogene) -e leng likokoana-hloko tse ntseng li hōla li ntse li tsoela pele ho hlahisoa. Ha a araba, lisele li tsoela pele ho hōla.
- Puisano - Lisele tsa motlakase ha li sebelisane le lisele tse ling joaloka lisele tse tloaelehileng. Lisele tse tloaelehileng li arabela lipontšo tse rometsoeng ho tloha lisele tse ling tse haufi tse reng, ha e le hantle, "u fihlile moeling oa hau." Ha lisele tse tloaelehileng "li utloa" tsena li emela ho ema. Lisele tsa kankere ha li arabele lipontšo tsena.
- Ho lokisoa ha sele le lefu la sele- Lisele tse sa tloaelehang li ka lokisoa kapa tsa shoa (li tsamaisa apoptosis) ha li senyehile kapa li tsofala. Lisele tsa kankere li ka 'na tsa se ke tsa lokisoa kapa tsa se ke tsa e-ba le apoptosis. Ho etsa mohlala, protheine e bitsoang p53 e na le mosebetsi oa ho hlahloba ho bona hore na sele e senyehile haholo hoo e ka bang teng, eletsa sele ho ipolaea. Haeba protheine ena ea p53 e sa tloaeleha kapa e sa sebetse (ka mohlala, ho tloha phetohong ea liphatsa tsa lefutso tsa p53 ), lisele tsa khale kapa tse senyehileng li lumelloa ho ikatisa. Mofuta oa mofuta oa p53 ke mofuta o le mong oa liphatsa tsa lefutso tse hlahisang likokoana-hloko tse thibelang ho hōla ha lisele.
- Ho khotsofalla-Lisele tse sa tloaelehang li sireletsa lintho tse etsang hore li khomarele hammoho ka sehlopha. Lisele tsa kankere li hlōleha ho etsa lintho tsena, 'me li ka' theohela 'libakeng tse haufi, kapa ka mali kapa tsamaiso ea litsela tse lithane ho isa libakeng tse hōle' meleng.
- Matla a Metastasize (Atolose) - Lisele tse sa tloaelehang li lula sebakeng sa 'mele moo li leng teng. Ka mohlala, lisele tsa matšoafo li lula matšoafong. Lisele tsa kankere, hobane li haelloa ke limolek'hule tsa ho khomarela tse bakang ho khomarela, li khona ho tsamaea ka mali le lymphatic system ho ea libakeng tse ling tsa 'mele-li na le bokhoni ba ho fokotsa matla. Hang ha ba fihla libakeng tse ncha (tse kang lymph nodes , matšoafo, sebete, kapa masapo) ba qala ho hōla, hangata ba etsa lihlahala hōle le hlahala ea pele. (Ithute ho eketsehileng ka hore na kankere e ata joang .)
- Ponahalo- Ho latela microscope, lisele tse tloaelehileng le lisele tsa kankere li ka bonahala li fapane haholo. Ho fapana le lisele tse tloaelehileng, lisele tsa kankere li atisa ho bontša phapang e mengata ka boholo ba sele-tse ling li kholo ho feta tse tloaelehileng 'me tse ling li nyane ho feta tse tloaelehileng. Ho phaella moo, lisele tsa kankere hangata li na le sebōpeho se sa tloaelehang, sele le bobeli ("boko" ba seleng). Nucleus e bonahala e le khōlō le e lefifi ho feta lisele tse tloaelehileng. Lebaka la lefifi ke hore motsoako oa lisele tsa kankere o na le DNA e feteletseng. Haufinyane, lisele tsa kankere hangata li na le li-chromosome tse sa tloaelehang tse hlophisitsoeng ka mokhoa o sa reroang.
- Tekanyo ea kgolo- Lisele tse sa tloaelehang li ikatisa li be li emise ha lisele tse lekaneng li le teng. Lisele tsa kankere li hlahisa kapele pele liseleng li e-na le monyetla oa ho hōla.
- Botsoako - Lisele tse sa tloaelehang li hōlile. Lisele tsa kankere, hobane lia hōla ka potlako 'me li arola pele lisele li se li hōlile ka ho feletseng, li lula li sa tsoe. Lingaka li sebelisa lentsoe lena unfferentiated ho hlalosa lisele tse sa sebetseng (ho fapana le ho khetholla ho hlalosa lisele tse hōlileng tsebong.) Tsela e 'ngoe ea ho hlalosa sena ke ho bona lisele tsa kankere e le lisele tse sa "hōleng" le tse khethehileng ka lisele tsa batho ba baholo. Tekanyo ea ho tsitswa ha lisele e tsamaisana le "tekanyo" ea kankere . Cancer e kenngoa ka tekanyo e lekaneng ho tloha ho 1 ho isa ho ea boraro le 3 e le e mabifi ka ho fetisisa.
- Ho senya sesole sa 'mele- Ha lisele tse tloaelehileng li senyeha, tsamaiso ea' mele ea ho itšireletsa mafung (ka lisele tse bitsoang lymphocytes) e li khetholla le ho li tlosa. Lisele tsa kankere li khona ho qoba (masene) tsamaiso ea 'mele ea ho itšireletsa mafung e telele ka ho lekaneng hore e hōle e le hlahala ka ho baleha kapa ho pata lik'hemik'hale tse thibelang lisele tsa' mele tsa ho itšireletsa mafung. Tse ling tsa meriana e mecha ea immunotherapy e bua ka karolo ena ea lisele tsa kankere.
- Ho sebetsa - Lisele tse sa tloaelehang li etsa mosebetsi oo li reretsoeng ho o etsa, athe lisele tsa kankere li ka 'na tsa se ke tsa sebetsa. Ka mohlala, lisele tse tloaelehileng tsa mali tse tšoeu li thusa ho loantša tšoaetso. Ka kankere ea mali , palo ea lisele tse tšoeu tsa mali e ka ba e phahameng haholo, empa kaha lisele tse tšoeu tsa mali tse tšoeroeng ke kankere ha li sebetse kamoo li lokelang ho etsa kateng, batho ba ka ba kotsing ea tšoaetso esita le ka palo e phahameng ea lisele tsa mali. Ho joalo le ka lintho tse hlahisoang. Ka mohlala, lisele tse tloaelehileng tsa qoqotho li hlahisa lihomone tsa thyroid. Lisele tse nang le kankere ea kankere ( kankere ea qoqotho ) li ka 'na tsa se ke tsa hlahisa hormone ea qoqotho. Tabeng ena, 'mele o ka' na oa haelloa ke hormone ea qoqotho ( hypothyroidism ) ho sa tsotellehe ho eketseha ha lisele tsa qoqotho.
- Tšelo ea mali - Angiogenesis ke mokhoa oo liseleng li hohelang methapo ea mali hore e hōle le ho fepa lisele tsa tsona. Lisele tse tloaelehileng li etsa mokhoa o bitsoang angiogenesis feela joaloka karolo ea khōlo e tloaelehileng le nts'etsopele le ha ho hlokahala lisele tse ncha ho lokisa lisele tse senyehileng. Lisele tsa kankere li tšoaroa ke angiogenesis esita le ha khōlo e sa hlokahale. Mofuta o mong oa phekolo ea kankere e akarelletsa tšebeliso ea angiogenesis inhibitors-meriana e thibelang angiogenesis 'meleng ka boiteko ba ho thibela mesifa.
Ho Fapana ho Eketsehileng Har'a Lisele tsa Cancer le Lisele tse tloaelehileng
Lethathamo lena le na le phapang e meng pakeng tsa lisele tse phelang hantle le lisele tsa kankere Bakeng sa ba lakatsang ho tlōla lintlha tsena tsa setsebi, ka kopo leba ho sehlooho se latelang se ngotsoeng ho akaretsa phapang.
- Lisele tse sa tloaelehang li laoloa ke ho hōla (kokoana-hloko). Ho na le mefuta e meraro e meholo ea liphatsa tsa lefutso tse hlahisang likokoana-hloko tse fanang ka khoutu bakeng sa liprotheine tse sitisang khōlo. Mofuta o mong o bolella lisele hore li liehe 'me li khaotse ho arola. Mofuta o mong o ikarabella bakeng sa ho lokisa liphetoho lisele tse senyehileng. Mofuta oa boraro o ikarabella ho apoptosis e boletsoeng ka holimo. Liphetoho tsa lefutso tse etsang hore leha e le efe ea liphatsa tsa lefutso tse hlaselang liphatsa tsa lefutso li se ke tsa sebelisoa li lumella lisele tsa kankere hore li hōle li sa hlahlojoe.
- Ho hlohlelletsa-Lisele tse sa tloaelehang li mametse lipontšo ho tloha lisele tse haufi le tsona 'me li khaotsa ho hōla ha li kenella liphateng tsa boahelani (ntho e bitsoang ho thibela tšoaetso.) Lisele tsa kankere li hlokomoloha lisele tsena ebe li hlasela lisele tse haufi. Li-tumor tsa Benign (tse se nang kankere) li na le capsule e nang le mafura. Ba ka 'na ba sutumelletsa lihlahisoa tse haufi empa ha ba hlasele / ho kopanya le lisele tse ling. Lisele tsa kankere, ka lehlakoreng le leng, ha li hlomphe meeli ebile li hlasela liphatsa tsa lefutso. Sena se fella ka litekanyetso tse kang tsa monoana tse atisang ho tsejoa mahlaseli a radiologic a lihlahala tsa kankere. Lentsoe kankere, ha e le hantle, le tsoa lentsoeng la latin bakeng sa crab le sebelisetsoang ho hlalosa ho hlasela ha kankere ho likokoana-hloko tse haufi.
- Mohloli oa Matla -Masele a sa tloaelehang a fumana boholo ba matla a bona (ka sebōpeho sa molek'hule e bitsoang ATP) ka mokhoa o bitsoa potoloho ea Krebs, le matla a seng makae a matla a bona ka mokhoa o sa tšoaneng o bitsoang glycolysis. Le hoja lisele tse tloaelehileng li hlahisa matla a mangata ha li e-na le oksijene, lisele tsa kankere li hlahisa matla a mangata ha ho se na oksijene. Ena ke mohopolo oa phekolo ea hyperbaric oksijene e 'nileng ea sebelisoa experimentally (ka liphello tse soabisang ho fihlela joale) ho batho ba bang ba nang le kankere.
- Ho shoa / ho se shoe - Lisele tse sa tloaelehang lia shoa, ke hore li na le nako ea bophelo. Lisele ha li etselitsoe ho phela ka ho sa feleng, 'me feela joaloka batho bao li leng teng, lisele li tsofala. Bafuputsi ba qala ho sheba ntho e bitsoang li-telomere , mehaho e nang le DNA hammoho qetellong ea li-chromosome, bakeng sa karolo ea bona ea kankere. E 'ngoe ea mefokolo ea ho hōla lisele tse tloaelehileng ke bolelele ba li-telomere. Nako le nako ha sele e arohana, li-telomere li fumana nako e khutšoanyane. Ha li-telomere li le khutšoanyane haholo, sele e ke ke ea hlola e arola 'me sele e shoa. Lisele tsa kankere li entse mokhoa oa ho tsosolosa li-telomere e le hore li tsoele pele li arola. Enzyme e bitsoang telomerase e sebetsa ho lelefatsa li-telomere e le hore sele e ka arohana ka ho sa feleng-ha e le hantle e se e sa shoe.
- Matla a "ipata" -Manyetla a mangata a ipotsa hore na ke hobane'ng ha kankere e ka boela ea qeta lilemo, 'me ka linako tse ling ho bonahala eka ha e sa tsoa feta (haholo-holo ka lihlahala tse kang methapo ea kankere ea lesea ea estrogen.) Ho na le likhopolo tse' maloa tse etsang hore kankere e ka khutla . Ka kakaretso, ho nahanoa hore ho na le bolaoli ba lisele tsa kankere, tse nang le lisele tse ling tsa kankere (stem cells) tse nang le bokhoni ba ho hanela phekolo le ho bua leshano. Sena ke sebaka se sebetsang sa lipatlisiso, 'me ke sa bohlokoa haholo.
- Ho se tsitse ha Genomic - Lisele tse sa tloaelehang li na le DNA e tloaelehileng le li-chromosome tse tloaelehileng. Lisele tsa kankere hangata li na le li-chromosome tse sa tloaelehang 'me DNA e fetoha e sa tloaelehang ha e ntse e hlahisa liphetoho tse ngata. Tse ling tsa tsona ke phetoho ea mokhanni, e bolelang hore li khanna phetoho ea sele hore e be kankere. Liphetoho tse ngata tsa liphetoho ke liphetoho tsa baeti, ho bolelang hore ha li na mosebetsi o tobileng oa sele ea kankere. Bakeng sa kankere e meng, ho khetholla hore na ho fetoloa ha mokhanni ho e-na le eng ( moelelo oa limolek'hule kapa ho hlahlojoa ha liphatsa tsa lefutso ) ho lumella lingaka hore li sebelise meriana e loantšitsoeng e lebisang tlhokomelo ea kankere. Khatelo ea mekhoa e amanang le phekolo e kang EGFR inhibitors bakeng sa kankere le liphetoho tsa EGFR ke e 'ngoe ea libaka tse ntseng li hōla ka potlako le tse tsoelang pele tsa phekolo ea kankere.
Liphetoho tse ngata li hlokahalang bakeng sa sele e ka ba kankere
Joalokaha ho boletsoe ka holimo, ho na le phapang pakeng tsa lisele tse tloaelehileng le lisele tsa kankere. Ntho e 'ngoe e hlokomelehileng ke palo ea "litekanyetso tsa ho hlahloba" tseo ho hlokahalang hore li feteletsoe bakeng sa sele hore e be kankere.
- Sele e hloka ho ba le mabaka a ho hōla a etsang hore e hōle esita le ha khōlo e sa hlokahale.
- E tlameha ho qoba liprotheine tse tsamaisang lisele hore li khaotse ho hōla le ho shoa ha li sa tloaeleha.
- Sele e hloka ho thibela lipontšo ho tloha lisele tse ling,
- Lisele li hloka ho lahleheloa ke "ho khomarela" ho tloaelehileng (limolek'hule tsa ho khomarela) lisele tse tloaelehileng li hlahisa.
Ka kakaretso, ho thata haholo hore sele e tloaelehileng e be kankere, e ka 'nang ea bonahala eka e makatsa kaha ho e-na le banna ba babeli le e mong ho basali ba bararo ba tla ba le kankere bophelong bohle ba bona. Tlhaloso ke hore ka 'mele o tloaelehileng, lisele tse ka bang limilione tse likete tse tharo li arola letsatsi ka leng. "Likotsi" tse hlahisoang ke lisele tse bakoang ke lefutso kapa lik'hemik'hale tse phelang tikolohong nakong leha e le efe ea likarohano li ka etsa sele hore, ka mor'a liphetoho tse ling, e ka fetoha sele ea kankere.
Benign vs. Malignant Tumors
Joalokaha ho boletsoe ka holimo, ho na le phapang e mengata ea lisele tsa kankere le lisele tse tloaelehileng tse etsang hore e be lihlahala tse kotsi kapa tse bohloko. Ho phaella moo, ho na le litsela tseo litlolo tse nang le kankere ea lisele kapa lisele tse tloaelehileng li itšoarang 'meleng. Tse ling tsa likhetho tsena tse eketsehileng li boleloa sehloohong sena mabapi le phapang pakeng tsa lihlahala tse kotsi le tse bohloko .
Mohopolo oa Lik'hemik'hale tsa Kankere
Ka mor'a hore u buisane ka mefuta ena e mengata pakeng tsa lisele tsa kankere le lisele tse tloaelehileng, u ka 'na ua ipotsa hore na ho na le phapang pakeng tsa lisele tsa kankere. E le hore ho ka 'na ha e-ba le bolaoli ba lisele tsa kankere-tse ling tse nang le mesebetsi e sa tšoaneng ho feta tse ling-ke motheo oa lipuisano tse shebileng lisele tsa kankere tse hlalositsoeng ka holimo.
Re ntse re sa utloisise hore na lisele tsa kankere li ka bonahala li patehile joang ka lilemo kapa mashome a mabeli ebe li boela li hlaha. Ba bang ba nahana hore "balaoli" ba boemong bo phahameng ba lisele tsa kankere tse boleloang e le lisele tsa kankere li ka 'na tsa e-ba khahlanong haholo le mekhoa ea phekolo' me ba na le bokhoni ba ho robala ha masole a mang a kankere ea masole a felisoa ka phekolo e kang chemotherapy. Ha hona joale re ntse re tšoara lisele tsohle tsa kankere e le hlahala, ho ka etsahala hore nakong e tlang mekhoa ea phekolo e tla nka hore ho na le phapang e meng ea lisele tse kang kankere.
Ntlha ea Bohlokoa ho Litsela Pakeng Tsa Lisele tse Tloaelehileng le Lisele tsa Cancer
Batho ba bangata baa nyahama, ba ipotsa hore na ke hobane'ng ha re e-s'o fumane mokhoa oa ho emisa kankere eohle litseleng tsa bona. Ho utloisisa liphetoho tse ngata sele e tsamaisoang ke mokhoa oa ho ba sele ea kankere e ka thusa ho hlalosa tse ling tse rarahaneng. Ha ho na mohato o le mong, empa ho e-na le tse ngata, tse ntseng li buuoa ka litsela tse fapaneng. Ho phaella ho sena, ke habohlokoa ho hlokomela hore kankere hase lefu le le leng, empa ho na le mafu a mangata a fapaneng. Esita le lik'hemik'hale tse peli tse tšoanang le tsa mofuta le sethala, li ka itšoara ka tsela e fapaneng haholo. Haeba ho ne ho e-na le batho ba 200 ba nang le mofuta o le mong le sethala sa kankere ka kamoreng, ba ne ba tla ba le lik'hemik'hale tse 200 tse fapaneng ho latela molek'hule.
Leha ho le joalo, ho molemo ho tseba hore ha re ntse re ithuta ho eketsehileng ka se etsang hore sele ea kankere e be le sele ea kankere, re fumana kutloisiso e eketsehileng ea hore na re ka thibela sele eo hore e se ke ea ikatisa joang, mohlomong le ho etsa hore phetoho e fetohe sele ea kankere pele sebaka. Khatelo-pele e se e ntse e etsoa lebaleng leo, joalokaha mekhoa e phekoloang e ntse e hlahisoa e khethollang pakeng tsa lisele tsa kankere le lisele tse tloaelehileng ka mokhoa oa tsona. Hape lipatlisiso tsa immunotherapy li monate, ha re ntse re fumana litsela tsa ho "susumetsa" mekhoa ea rona ea ho itšireletsa mafung ho etsa seo ba seng ba ntse ba tseba ho se etsa. Fumana lisele tsa kankere le ho li felisa. Ho tseba litsela tseo kankere ea "kankere" e li pata "le ho ipata ho entse hore ho phekoloe hantle, 'me ka tsela e sa tloaelehang, ho fokotsa ho feletseng, ho batho ba bang ba nang le li-tumor tse matla ka ho fetisisa.
> Mehloli:
> DeBaradinis, R. et al. Biology ea kankere: ts'ebeliso ea lik'hemik'hale tse nang le lik'hemik'hale tse matlafatsang likokoana-hloko le ho ata ha liphatsa tsa lefutso. Cell Metabolism . 2008. 7 (1): 11-20.
> Mokhatlo oa Kankere ea Sechaba. SEER Training Training. Biology ea Cell ea Kankere. https://training.seer.cancer.gov/disease/cancer/biology/
> Mokhatlo oa Kankere ea Sechaba. Kankere ke eng? E fetotsoe 02/09/15. https://www.cancer.gov/about-cancer/understanding/what-is-cancer
> Nio, K., Yamashita, T., le S. Kaneko. Khopolo e Fetolang ea Likokoana-hloko tsa Cancer Stem. Kankere ea Molecular . 2017. 16 (1): 4.