Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS) Tlhahisoleseding ea Mathata

ALS ke Mathata a Tsoelo-pele ea kelello

Amyotrophic lateral sclerosis (ALS), eo hape e bitsoang lefu la Lou Gehrig, ke boloetse bo hlaselang lisele tsa methapo (methapo ea motlakase) e laolang mesifa. ALS e mpefala ho feta nako (ke tsoelo-pele). Li-motor neurons li jara melaetsa ka ho tsamaea ho tloha bokong ho ea mesifa, empa ka ALS the motor neurons e senyeha 'me ea shoa; kahoo, melaetsa ha e sa fihla mesifa.

Ha mesifa e sa sebelisoe nako e telele, e fokolisa, e senyeha (atrophy), ebile e kheloha tlas'a letlalo (fasciculate).

Qetellong, mesifa eohle eo motho a ka e laolang (mesifa ea boithatelo) e ama. Batho ba nang le ALS ba lahleheloa ke matla a ho tsamaisa matsoho, maoto, melomo le 'mele. E ka fihla hoo mesifa e sebelisetsoang ho phefumoloha e ama, 'me motho eo a ka' na a hloka phefumoloho (moya) ho phefumoloha.

Ka nako e telele ho ne ho lumeloa hore ALS e ama mesifa feela. Hona joale ho tsejoa hore batho ba bang ba nang le phihlelo ea ALS ba fetoha ho nahana (ho tseba), joalo ka mathata a memori le ho etsa liqeto. Lefu lena le ka boela la baka liphetoho botho le boitšoaro, tse kang ho tepella maikutlong. ALS ha e ame maikutlo kapa bohlale, kapa bokhoni ba ho bona kapa ho utloa.

Ke'ng e bakang ALS?

Lebaka le tobileng la ALS ha le tsejoe. Ka 1991, bafuputsi ba fumane hore ho na le kamano pakeng tsa ALS le chromosome 21.

Lilemo tse peli hamorao, liphatsa tsa lefutso tse laolang enzyme ea SOD1 li khetholloa e le ho amahanngoa le hoo e ka bang karolo ea 20 lekholong ea malapa a futsitsoeng. SOD1 e senya li-radicals tse sa lefelloeng, tse nang le likaroloana tse kotsi tse hlaselang lisele ka hare le ho baka lefu la tsona. Kaha ha ho maemong ohle ao re a futsitseng a amanang le lefutso lena, mme batho ba bang ke bona feela malapeng a bona a nang le ALS, tse ling tse bakoang ke lefutso.

Ke mang ea fumanang ALS?

Batho ba atisa ho fumanoa ba e-na le ALS pakeng tsa lilemo tse 40 le 70, empa bacha ba ka boela ba e hlahisa. ALS e ama batho lefatšeng ka bophara le merabe eohle. Banna ba ameha hangata ho feta basali. Hoo e ka bang liphesente tse 90 ho isa ho 95% tsa ALS li hlaha ka mokhoa o mong le o mong, ho bolelang hore ha ho motho ea nang le lefu lena lelapeng la motho eo. Hoo e ka bang 5% ho ea ho 10% ea linyeoe, setho sa lelapa se boetse se na le lefu lena.

Matšoao a ALS

Hangata ALS e tsoela pele butle-butle, ho qala e le bofokoli ho 'mele o le mong kapa ho feta. Ke leoto le le leng feela kapa letsoho le le leng le ka amehang. Matšoao a mang a kenyeletsa

Ha lefu lena le ntse le tsoela pele, motho ea nang le ALS a ke ke a khona ho ema kapa ho tsamaea; o tla ba le bothata ba ho tsamaea hohle, ho bua le ho emisa.

Tlhahlobo ea ALS

Ho fumanoa ha ALS ho thehiloe matšoao 'me ho bontša hore ngaka e e bona, hammoho le liphello tsa liteko tse felisang menyetla eohle, e kang multiple sclerosis , lefu la post-polio, mokokotlo oa mesifa ea mokokotlo kapa maloetse a mang a tšoaetsanoang. Hangata tlhahlobo e etsoa 'me lefuba le etsoa ke ngaka ea khethehileng tsamaisong ea methapo ea mafu.

ALS Treatment

Hajoale, ha ho na pheko ea ALS. Meriana e etselitsoe ho lokisa matšoao le ho ntlafatsa boleng ba bophelo bakeng sa batho ba nang le bothata. Meriana e ka thusa ho fokotsa mokhathala, ho nolofatsa lik'hemik'hale tsa mesifa le ho fokotsa bohloko. Hape ho na le meriana e khethehileng bakeng sa ALS, e bitsoang Rilutek (riluzole). Ha e lokisa tšenyo e se e entsoeng 'meleng, empa ho bonahala eka e itekanetse ho atleha ho eketsa ho pholoha ha batho ba nang le ALS.

Ka phekolo ea meriana, lisebelisoa tse khethehileng, le phekolo ea mantsoe , batho ba nang le ALS ba ka lula ba le mocha ebile ba khona ho buisana ka nako e telele kamoo ho ka khonehang.

Batho ba bangata ba nang le ALS ba bolaoa ke lefu la ho fokola, hangata lilemong tse 3 ho isa ho tse 5 tsa lefu lena, empa batho ba 10% ba fumanoeng ba e-na le ALS ba phela lilemo tse 10 kapa ho feta.

Patlisiso e tlang

Bafuputsi ba hlahloba lintho tse ngata tse ka bakang ALS, tse kang karabo ea boipheliso (moo 'mele o hlaselang liseleng tsa oona) le lisosa tsa tikoloho, tse kang ho pepesa lintho tse chefo kapa tse tšoaetsanoang. Bo-rasaense ba fumane hore batho ba nang le ALS ba na le lik'hemik'hale tsa lik'hemik'hale tse ngata ka ho fetisisa 'meleng ea bona, kahoo lipatlisiso li sheba ho amana pakeng tsa glutamate le ALS. Ho phaella moo, bo-rasaense ba batla ho se tloaelehe ha likokoana-hloko tseo batho bohle ba nang le ALS ba li arolelanang, e le hore liteko tsa ho lemoha le ho lemoha lefu lena li ka hlahisoa.

Mohloli:

"" Amyotrophic Lateral Sclerosis Factory Sheet. " Mathata AZ. Mar. 2003. Mokhatlo oa Sechaba oa Mathata a Ts'oaetso le Lefu. 13 May 2009